X
تبلیغات
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم و العن اعدائهم اجمعین براي ورود به وبلاگ اصلیم مسجد عشاق اينجا كليك كنيد منتهای عشق

منتهای عشق
منتهای عشق عاشق عشق بی نهایت فقط خداست

سخنرانی دکتر عاطف وحید با موضوع وسواس در همایش آرامش جویی در مکتب تربیتی استاد علامه

(2794 مجموع کلمات موجود در متن)
(938 بار مطالعه شده است)  نسخه چاپی

وسواس یکی از شایع ترین اختلالات و بیمارى ها در بسیاری از جوامع است و به عنوان یک بیماری پیچیده و آزار دهنده شناخته شده است. در این اختلال، فرد احساس اجبار می کند که رفتارهایی را بر خلاف میل و اراده خود انجام دهد و با آن که می داند افکار و رفتارش بیهوده است ولی خود را در رهایی از آن ها ناتوان می بیند.

وسواس علاوه بر این که برای خود فرد مشکلات زیادی ایجاد می کند، اثرات بسیار سوئی در کارکرد نظام خانواده می تواند داشته باشد، از جمله مورد بی توجهی به مسائل مهم زندگی، اجتناب خانواده از معاشرت با دوستان و اقوام به علت ترس و شرمندگی از فاش شدن علائم وسواس.
وسواس بیشتر در نوجوانی و جوانی شروع می شود، اما ممکن است در کودکان نیز دیده شود. شیوع این اختلال در زنان و مردان یک سان است و معمولا هوش افراد مبتلا بالاتر از حد متوسط است. وسواس در جوامع پیش رفته و حتى در بین افراد باهوش هم به میزان قابل توجهی دیده مى شود.
شواهد نشان داده اند کسانی که در زندگى شخصى حساس تراند، احتمال ابتلایشان به بیمارى وسواس بیشتر است. معمولا در بین افرادی که والدینشان سخت گیر، تنبیه کننده و یا کمال گرا هستند، این بیمارى بیشتر دیده مى شود.

 

تعریف وسواس

وسواس عبارت است از رفتارها، عقاید ، افکار یا تصوراتی که تکرار شونده و پایدار هستند.

 

علائم و نشانه های وسواس
1ـ تشریفات و رفتار اجتنابی: تشریفات و رفتار اجتنابی از بارزترین ویژگی های وسواس است. مهم ترین شکل تشریفات، شست وشو و پاکیزگی است. تظاهرات دیگر تشریفات، وارسی است که هدف آن پیش گیری از فاجعه هائی از قبیل دزدی، آتش سوزی، آسیب به شخص و شرمندگی اجتماعی است.

2ـ ترس: فرد وسواسی همواره می ترسد که دچار حادثه ناگوار شود (اگر از خیابان عبور کنم، تصادف خواهم کرد.)

3ـ اجبار و الزام: فرد احساس می کند ناچار است اعمال و رفتاری را به صورت اجباری و تکراری انجام دهد، هر چند که به بیهوده بودن آن ها واقف است.

4ـ احساس ناتوانی: در مواجهه با مشکل، احساس ناتوانی و درماندگی می کند و قادر به کنترل آن نیست.

5ـ دقت و نظم افراطی: فرد در تکرار رفتارهای وسواسی دقیقاً از نظم و ترتیب خاصی پیروی می کند که موجب آزار اطرافیان می شود.

6ـ پرخاشگری: گاهی برای انجام رفتارهای وسواسی دست به کارهایی می زند که با پرخاشگری و عصبانیت و حتی خودآزاری هم راه است.

7ـ وارسی کردن: شخص وسواسی دائما شک می کند که آیا کاری را که باید انجام دهد، انجام داده یا نه؟ مثلاً بعد از دور شدن از خانه دچار تردید می شود که آیا در را قفل کرده یا گاز را خاموش کرده است یا نه؟

8ـ شک در انجام فرائض دینی: مثلاً هنگام نماز خواندن دچار تردید می شود که آیا تکبیره الاحرام را گفته یا نه؟ یا وضو را صحیح انجام داده یا نه؟

9ـ آداب و رفتار های خرافی: فرد مبتلا به برخی از اشیاء خاص حساسیت نشان می دهد. مثلا ممکن است معتقد باشد اگر موقع خروج از منزل به شیء خاص (قفل یا دستگیره) دست نزند، اتفاق بدی برای او می افتد و یا اشیا و روزهای خاصی را نحس و موجب بدشانسی می داند.

 

انواع وسواس

1ـ وسواس فکری

افکار و تصاویر ذهنی که خارج از کنترل هستند و فرد را تحت تأثیر قرار داده، موجب ناراحتی او می شوند. کسانی که به وسواس فکری مبتلا هستند، نمی توانند جلوی این افکار و تصاویر مزاحم تکراری و رنج آور را بگیرند. اغلب این افکار مربوط به افکار شرم آور جنسی، مذهبی و پرخاشگری است.
اغلب فکر وسواسى زمینه را براى تضادها و مغایرت هاى اعتقادى فراهم مى سازد. مسایلى در زمینه ی زندگی و مرگ، خیر و شر، وجود خدا و پذیرش یا طرد مذهب ذهن او را به خود مشغول مى دارد.
انواع دیگر وسواس های فکری عبارت اند از: ترس از آلودگى  ترس از مرگ  ترس از محیط بسته  ترس از امرى خلاف اخلاق نگرانی دائم از وقوع یک حادثه و یا ترس از آلوده شدن به میکروب، عفونت و بیماری.

 

2ـ وسواس عملی

اعمالی اجباری هستند که فرد بارها و بارها و برطبق نظم خاصی برای از بین بردن افکار وسواسی خود انجام می دهد. این کارها نه تنها جنبه ی منطقی ندارند بلکه کاملاً بیهوده به نظر می رسند.

برخی رفتار های وسواسی عبارتند از:

شست و شوى مکرر

شمردن: شمارش ها در مواردى مى توانند به صورت وسواس درآیند، مثل شمردن درخت ها در مسیر مدرسه با اصرار بر این که اشتباهى در این زمینه صورت نگیرد.

راه رفتن اجباری: گاهى وسواس ها به صورت راه رفتن اجبارى است. شخص در عرض اتاق از این سو به آن سو راه مى رود و اصرار دارد که تعداد قدم ها معین و طبق ضابطه باشد. مثلا فاصله ی بین دو نقطه از ده قدم تجاوز نکند و از آن هم کمتر نباشد.

 

3ـ اختلال شخصیت وسواسی

اشتغال ذهنی به کمال طلبی، نظم و ترتیب و تسلط بر امور ذهنی و بین فردی به بهای از دست دادن انعطاف پذیری و کارآیی به صورت الگویی فراگیر و گسترده که از اوایل بزرگ سالی آغاز شده باشد و در زمینه های گوناگون به چشم آید. نشانه اش وجود دست کم چهار از موارد زیر است :

1ـ ذهن چنین فردی به جزئیات، قواعد، فهرست ها، ترتیب، سازمان یافتگی یا برنامه ها و جدول زمانی امور به اندازه ای مشغول باشد که رشته ی اصلی امور را از دست بدهد.

2ـ به اندازه ای کمال طلبی داشته باشد که نتواند تکالیف خودش را به پایان برساند.

3ـ به شکلی افراطی خود را وقف کار و بهره وری کرده باشد، به گونه ای که نتواند به تفریح و روابط دوستانه اش بپردازد. (اگر این امر به دلیل نیازهای مالی و ضرورت های اقتصادی باشد، وسواس به حساب نمی آید.)

4ـ بیش از اندازه با وجدان، اخلاق گرا و تقواپیشه و پرهیزگار باشد و درباره ی مسایل اخلاقی و ارزشی به هیچ وجه انعطاف پذیر نباشد. (اگر این امر به دلیل هویت فرهنگی یا مذهبی فرد باشد، وسواس به حساب نمی آید.)

5ـ نتواند چیزهای کهنه و از رده خارج یا بی ارزش را دور بیندازد ولو هیچ گونه ارزش عاطفی هم نداشته باشند.

6ـ از تفویض وظایف خود به دیگران یا کار کردن با دیگران ابا داشته باشد، مگر آن که آن ها به روش او برای انجام امور کاملا تسلیم بشوند.

7ـ در پول خرج کردن ، چه برای خودش و چه برای دیگران خست داشته باشد یعنی پول را چیزی بداند که باید برای روز مبادا پس انداز شود.

8ـ در زندگی در برابرمسایل گوناگون، سرسختی و یک دندگی از خود نشان دهد.

 

سبب شناسی وسواس فکری ـ عملی

علت وسواس دقیقاً شناخته نشده است ولی برخی از عوامل مؤثر در بروز آن را می توان چنین ذکر کرد:

الف ـ عوامل ژنتیک

تحقیقات نشان داده اند که در دوقلوهای یک تخمکی احتمال این که اگر یکی وسواس داشته باشد دیگری هم این اختلال را نشان خواهد داد بیشتر است تا در دوقلوهای دو تخمکی. هم چنین برخی تحقیقات نشان داده اند که اختلال وسواس در والدین، خواهر و برادر های فرد مبتلا به وسواس فکری – عملی بیشتر از دیگر بستگان می باشد. تحقیقات دیگری نیز اشاره کرده اند که در حدود 40 درصد از افراد مبتلا به وسواس، این بیمارى در والدین آن ها نیز وجود دارد. اما محققان دیگر معتقداند که امکان دارد یک الگوی آسیب پذیری ژنتیکی همراه با استرس های زندگی و عوامل محیطی منجر به بروز این بیماری در فرد شود.

ب ـ عوامل زیستی ـ شیمیایی

مطالعات زیادی سعی کرده اند نقش عوامل زیستی – شیمیائی (مثلا سروتونین) را در اختلال وسواس فکری – عملی بررسی کنند و نتایج نسبتا خوبی هم به دست آمده است.

ج ـ عوامل خانوادگی

1ـ یاد گیری: فرزندانی که با افراد وسواسی در خانواده تعامل بیشتری داشته باشند احتمال بروز بیماری در آن ها زیادتر است. تشویق و ترغیب رفتار های وسواسی (نظم بیش از حد، دقت بیش از اندازه در وضو گرفتن و غیره) از طرف والدین و مربیان نیز می تواند به شکل گیری اختلال وسواس منجر شود.

2ـ سخت گیری : کنترل بیش از حد والدین نسبت به فرزندان، احتمال شکل گیری بیماری وسواس را در آن ها افزایش می دهد.

3ـ بیماری در دوران کودکی: گاهی آسیب های مغزی در دوران کودکی به دلیل ابتلا به بیماری های مختلف در بروز وسواس مؤثر است.

4ـ آشفتگی خانواده: به عقیده ی بعضی از محققان حدود 50 درصد وسواس هاى افراد در سنین جوانى از دوران کودکى پایه گذارى شده و تاریخچه ی زندگى آن ها نشان می دهد که در دوران کودکى تضاد ها و کشمکش های زیادی را در خانواده تجربه کرده اند.

5ـ شیوه ی تربیتی والدین: بررسی ها نشان مى دهد مادران حساس، مضطرب و کمال گرا ناخواسته زمینه را براى مبتلا شدن فرزندانشان به وسواس فراهم مى کنند. افراد وسواسی معمولا والدینى سخت گیر، خشک و انعطاف ناپذیر و بسیار مقرراتی دارند و بیش از اندازه به نظافت، نظم و تربیت تأکید می کنند.

6ـ تحقیر کودک: عده اى از بیماران وسواسى کسانى هستند که دائما این عبارت به گوششان خورده است که: آدم بى عرضه اى هستى! لیاقت ندارى! در خور آدم نیستى! به درد زندگى نمى خورى! این گونه برخوردها بعدا زمینه را براى ناراحتى عصبى و یا وسواس آنها فراهم کرده است.

7ـ ناامنى ها: پاره اى از تحقیقات نشان داده اند افرادی که دوران کودکى آشفته اى داشته اند که با ترس و ناامنى همراه بوده، بعدها دچار اختلال وسواس شده اند. آن ها در کودکى همواره نگران تأیید نشدن کارها و رفتارشان از طرف والدین و مربیان بوده اند و برای جلب رضایت آن ها سعى داشته اند که در کارها و رفتارهای خود به صورت افراطی دقت کنند.

8ـ منع: گاهى علت وسواس فرد تجربه ی منع هاى شدید و باید و نباید های افراطی در دوران کودکى و حتى نوجوانى و جوانى است.

9ـ ویژگی های شخصیتی والدین:
اغلب وسواسى ها والدین لجوج داشته اند که در وظیفه خواهى از فرزندان سماجت بسیار نشان مى داده اند.

ایرادگیر و عیب جو بوده اند و اگر مختصر لغزشى از فرزندان خود مى دیدند، آن را به رخ فرزندان مى کشیدند.
خسیس بوده اند به طورى که کودک براى دست یابى به هدفى ناگزیر به شیوه اى اصرارآمیز بوده است.

افرادى کم گذشت، طعنه زن، ملامتگر بوده اند و کودک سعى مى کرده مراقب رفتار خود باشد تا مورد سرزنش قرار نگیرد.

 

درمان وسواس

1ـ دارو درمانی: در حال حاضر داروهای بسیار مؤثری در درمان وسواس وجود دارند که می توانند درد و رنج افراد مبتلا به وسواس را به طور قابل ملاحظه ای کاهش دهند.

2ـ روان درمانی: هدف روان درمانی ریشه یابى مشکل فرد و توجه دادن فرد به ریشه و منشأ مشکل وسواسی خود و ایجاد زمینه ی مناسب براى شناخت خود است.

3ـ رفتار درمانی: در رفتار درمانی با استفاده از اصول یادگیری به فرد کمک می شود که رفتارهای خود را تغییر دهد. در این روش از تکنیک های رفتاری مختلف از قبیل مواجهه و جلوگیری از پاسخ استفاده می شود.

4ـ تغییر در سبک زندگی:

تغییر شرایط زندگى: بررسی هاى تجربى نشان مى دهند که در مواردى تغییر شرایط زندگى و حتى تغییر خانه و محل کار می تواند به بهبودی فرد کمک کند.

ایجاد اشتغال و سرگرمى: داشتن سرگرمی ها و کاهش زمان های بیکاری می تواند به فرد وسواسی کمک کند که به بعضی از رفتارهای وسواسی خود بی اعتنا شود.

لازم به ذکر است که در درمان وسواس، درمان های داروئی در ترکیب با درمان های روان شناختی (رواندرمانی و یا رفتاردرمانی) به ویژه در محیط خانواده و با مشارکت اعضاء بردبار و صبور خانواده، اثر بخشی بیشتری در بهبودی فرد مبتلا خواهد داشت تا وقتی که این درمان ها به تنهایی عمل شود.

 

توصیه هایی برای برخورد با افراد مبتلا به وسواس :

1ـ شرایط پرتنش خانوادگی، بیماری وسواس را تشدید می کند، لذا باید محیط خانواده را آرام ساخت.

2ـ اعضای خانواده باید از قضاوت، انتقاد یا مسخره کردن رفتارهای وسواسی بیمار خودداری کنند.

3ـ خانواده باید بپذیرد که وسواس نیز یک بیماری است. با درک این موضوع بهتر می توان به بیمار کمک کرد.

4ـ در بسیاری از موارد نباید منتظر پاسخ های درمانی سریع و آنی بود، بلکه باید هر گونه پیش رفتی حتی اندک را در درمان موفقیتی بزرگ دانست و آن را تقویت کرد.

5ـ در برخورد با بیمار باید از سرزنش های کلامی مانند نکن! بسه دیگه! چه قدر آب آبکشی می کنی! مگه نمی دونی این کار گناه داره! اکیداً اجتناب کرد، زیرا این نوع برخورد ها می تواند موجب تشدید بیماری او شود.

6ـ باید از مراقبت بیش از حد فرد مبتلا خودداری کرد.

7ـ باید سعی شود اعتماد به نفس بیمار را تقویت کرد.

8ـ وسواس یک بیماری اضطرابی است و با پذیرش بی قید و شرط و هم دلی با بیمار می توان اضطراب او را کاهش داد.

9ـ حمایت یکی از اعضای خانواده و یا یک دوست خوب می تواند روند درمان را سرعت ببخشد.

10ـ درمان وسواس نیازمند صبر و تحمل و بردباری است، لذا باید به بیمار کمک شود تا دانش و آگاهی و بردباری خود را تقویت کند.

 http://www.allameh.ir/html/index.php?name=Sections&req=viewarticle&artid=802&page=1

[ 89/01/18 ] [ 16:24 ] [ کربلایی محمد صادق محسن زاده هدش ] [ ]
درباره این حضور

سلام برای ورود به وبلاگ اصلیم مسجد عشاق به پایین صفحه بروید اما در مورد این وبلاگ این وبلاگ از حضرت عشق و اینکه میان عاشق معشوق هیچ حایل نیست منظور عشق محض وخالی وعریان از هرگونه تعلق کثرتی است در مورد مطلب غیر خدا هرچه می پنداریم ناقص است بر فرض فرض و اعتبار غیر هدایت کردن کار خداست باید گفت حقیقت عالم خداست در فعل خدا انسان معلول است که به علت قائم است مثل تصویر در ذهن انسان از دید یک عبد و این واقعیت دارد لکن حقیقت خداست اصل در عالم وجود است تا آنجای که فلسفه می فهمه و ماهیات و ممکنات ومعلولات به خاطر او و به او موجود و در منتهای عشق عاشق عشق بی نهایت شهید می شود و بی نهایت عاشق در نهایت عشقش به معشوق شهید می شود و.... ما عرفتاک حق معرفتک را با ضمه بخونی یا با فتحه فرق داره دوست دارم صحبت کنم .با پیروی از عقل و وحی معتقد بمانید که خالق حکیم به شما معتقد بود که اختیار مختار بودن به شما داد. مطالب جالب در اینترنت را می خونم و مفید هاش را برای استفاده اینجا می گذارم و مطالبی هم از خودم در آرشیو موضوعی با عنوان شعر ها و متن های خودم می گذارم روش پاسخ دهی به مخاطب هم همینه که اگر در اینترنت برای سوال کننده مطلبی ندیدم از نرم افزارها و کتب استفاده می کنم این شماره منه 09135202907 چون صبح و عصر کلاس دارم روزهای تعطیل کامل و دیگر روزها از ساعت 8 شب به بعد قادر به پاسخ دادن به تماسها هستم پیامک آزاد متشکرم. همچنین می توانید برای گفتگو به تالار پیروان موعود که در پایین وبلاگ لینک شده بیایید نام من آن جا مسجد عشاق است .
لینک های دیگر این وحده و رفقایی که وجودمون یکیه
پيوندهای روزانه
اسماء سمیتموها
امکانات وب